Winst.

Business coaches roepen om het hardst dat je niet meer omzet, maar meer winst moet maken. Dat doe je door winstgevende plannen, winstgevend ondernemen, aansturen op winst, winst mindset, je bedrijf als winstmachine etc, etc.

Iedereen heeft er een beeld bij. Tegelijkertijd is het de term waar de meeste spraakverwarring over bestaat. Wat is winst eigenlijk?

Dat googelen we gewoon even.

Even speuren op internet levert verschillende definities en omschrijvingen  op.

Een jurist, een marketingdeskundige, een econoom of een fiscalist hanteren allemaal verschillende definities. De overeenkomst is dat het gaat om een positief financieel resultaat. Maar de ‘devil is in the details’: er zijn veel manieren om winst te berekenen.

Er is nog een belangrijk aspect. Iets wat door de cijferaars vaak wordt genegeerd.

Winst is emotie

Het is ook een term die veel emotie oproept. Sterker nog, een term die veel tegengestelde emoties oproept. Ik heb een onderzoekje gedaan en rondgevraagd welke associaties ondernemers hebben bij de term ‘winst’.

Dat varieert van ‘vrijheid’, ‘rijkdom’, ‘succes’ tot ‘kapitalisme’, ‘niet belangrijk’, ‘past niet bij mijn idealen’. Op de vraag hoeveel weinig, genoeg of (te) veel is, komen ook heel uiteenlopende antwoorden. Iedereen heeft zijn of haar eigen referentiekader.

Jouw referentiekader en de emotionele lading die jij bij de term winst voelt, vertroebelen een helder gesprek met de administrateur of financieel adviseur hierover. Voor hen is winst een puur zakelijk begrip. Het is een getal.

Gewoon een getal. Of toch niet?

Een zakelijke term. Een getal. Was het maar zo eenvoudig. Winst kan heel veel getallen zijn. Het is belangrijk om te weten over welk getal jij het hebt en waar jouw boekhouder of financieel adviseur het over heeft. Anders praat je langs elkaar heen. Ik heb zoveel ondernemers op dit punt zien afhaken. Ze voelen zich verloren in de cijfers en niemand die hen lijkt te begrijpen.

In dit artikel loods ik je door de belangrijkste winstbegrippen zodat je weet waar je financiële adviseur het over heeft en jij de leiding in het gesprek kunt nemen.

Wat is winst?

Winst geeft aan hoe efficiënt jij je middelen (geld, tijd en energie) inzet om je omzet te realiseren. Het kan gezien worden als de beloning voor de ondernemersactiviteit of het ondernemersrisico.

In de simpelste vorm bereken je het als

Winst = Omzet – Kosten

De discussie ontstaat hoe de omzet wordt berekend en welke kosten er wel/niet worden meegeteld. Natuurlijk zijn er boekhoudregels, maar ook binnen de boekhoudregels is er ruimte voor interpretatie. Welke boekhoudregels gelden hangt af van de juridische vorm van de organisatie. Je boekhouder/accountant hanteert de winstberekening die voldoet aan de wettelijke regels.

Kies jouw relevante winstgetal(len) om op te sturen

Naast deze boekhoudkundige winst gebruiken ondernemingen economische winstbegrippen om op te sturen. Je businessmodel is een bepalende factor voor het financiële model en daarmee voor de economische winstbegrippen die voor jou zinvol zijn.

Ik zal je een voorbeeld geven:

Bij Nike maakten we als stuurinformatie een resultatenrekening in ‘real dollars’ en een resultatenrekening waar de valutaschommelingen waren gecorrigeerd. Waarom?

Nike verkoopt schoenen in Europa in Euro’s. Nike is een Amerikaans bedrijf en rapporteert in dollars.

Stel de omzet is €1 mln en de $ koers is €0,90. De omzet in $ is dan $1.1 mln.
Als de koers verandert naar €0,75 is de omzet in $ ineens gestegen naar $1.3 mln.

Er zijn niet meer schoenen verkocht en de prijs in Euro in de Europese winkel is niet veranderd.
De $ 0,2 mln omzetstijging komt door de valutakoers.

De salesmanager die op omzet stuurt, stuurt op aantal verkochte schoenen en de prijs. Door te corrigeren voor valutaschommelingen heb je een beter beeld van de echte bedrijfsactiviteiten.

Als je een bedrijf hebt dat veel producten of diensten koopt en/of verkoopt in andere valuta dan de Euro, heb je hier mogelijk ook mee te maken. Om te sturen op je bedrijfsactiviteiten wil je de invloed van koersschommelingen apart kunnen zien.

Economische winstbegrippen die je moet kennen

Dat klinkt misschien ingewikkeld, maar het geeft je alle vrijheid om je stuurinformatie zo in te richten als jij wil. Ik merk dat veel ondernemers überhaupt niet weten dat dit kan en mag. Nog belangrijker is om te weten waar je moet beginnen als je toekomstgericht wil sturen op cijfers.

Financieel leiderschap betekent weten waar jij je op focust. In de basis zijn er 2 winstbegrippen die elke ondernemer moet kennen: Bruto Winst en Winst voor Belasting

Bruto Winst.

Dit is de omzet – kostprijs van je product. Dit is een belangrijk winstbegrip. Dit is de motor van je bedrijf.

Winst voor Belasting.

Na aftrek van al je andere kosten (inclusief je ondernemersvergoeding/salaris!) hou je de Winst voor Belasting over.

Welke belasting betaald moet worden hangt af van je ondernemingsvorm.

Naast de twee basis Winstbegrippen zijn er diverse tussentellingen in de Winst- en Verliesrekening met specifieke termen. Die vertellen je meer details. Ik hou het graag helder en praktisch en voor veel ondernemers zijn de begrippen Bruto Winst en Winst voor Belasting een goede basis.

In de financiële wereld en de corporates zijn winstbegrippen als EBIT en EBITDA gangbaar.

EBIT (Earnings Before Intrest & Tax) meet het resultaat uit normale bedrijfsuitoefening. Het laat financieringskosten, belastingen en incidentele resultaten buiten beschouwing.

EBITDA (Earnings Before Intrest, Tax, Depreciation & Amortization) neemt afschrijvingen ook niet mee in de berekening van de winst.

Voor ondernemers zijn deze winstbegrippen niet zo relevant. Afschrijving en interest zijn financieel-technisch gezien geen operationele kosten, maar je moet je rente op een lening wel betalen. Afschrijvingen van bijvoorbeeld computers zijn ook geen operationele kosten, maar als je computer na 3 jaar is afgeschreven is deze ook verouderd en zul je een nieuw moeten kopen. Je Winst voor Belasting geeft daarom het beste inzicht in je resultaat.

Vergelijkbaarheid van winstcijfers

Om je resultaat te kunnen vergelijken met het resultaat in vorig jaar of het resultaat zoals je die in je plannen hebt gebudgetteerd, is het wel noodzakelijk dat je de winst telkens op dezelfde consistente manier berekent. Anders vergelijk je appels met peren.

Je kunt jouw winst ook niet zomaar vergelijken met ‘de’ winst van een andere onderneming. ‘De’ winst bestaat niet zoals je inmiddels weet.

Wat is de winst in de Profit First methode?

Profit First is een methode om je te behoeden voor cash tekort. Veel ondernemers met een eenmanszaak hebben volgens de bedenkers van deze methode de neiging al het geld op de rekening uit te geven en zien over het hoofd dat hun inkomen de sluitpost is. Als je al je geld wat je binnenkrijgt uitgeeft, blijft er inderdaad weinig over. De remedie is om van elk bedrag wat binnenkomt alvast een ‘winstdeel’ te reserveren. Je zou het ook kunnen zien als een voorschot op je inkomen. Hoewel ik er zelf niet per se een voorstander van ben, kan het ondernemers helpen bewuster met geld om te gaan. Een eerste stap in financieel management.

De term ‘winst’ in Profit First is dus niet hetzelfde als de boekhoudkundige winst en ook niet vergelijkbaar met de gangbare economische winstbegrippen.

Weet waar je over praat

De diverse winstbegrippen leiden makkelijk tot spraakverwarring. Als je met je financieel adviseur/administrateur praat, zorg dan eerst dat je allebei over hetzelfde begrip praat. Vraag over welk winstbegrip het gaat en zorg dat je weet wat dat inhoudt. Wil jij sturen op Bruto Winst en Winst voor Belasting? Vraag je boekhouder/accountant om de Winst -en Verliesrekening op te stellen op de manier dat jij deze twee getallen in een opslag kan zien.

Staar je niet blind op winst

Winst is een berekening en handige cijferaars kunnen bij wijze van spreken ieder getal toveren dat je wil.

Er zijn verschillende manieren om naar het resultaat van een onderneming te kijken en er is niet één manier die op zichzelf het hele verhaal vertelt.

Wat zegt de winst van een jaar zonder inzicht in de ontwikkeling van de klanttevredenheid, medewerkerstevredenheid, de prestaties op het gebied van onderzoek en ontwikkeling of de impact op milieu, mens en maatschappij?

Verdiep je ook in het kwalitatieve verhaal achter de cijfers. De werkelijkheid is complexer, genuanceerder en meestal mooier dan een winstgetal.

Ingrid van Ommeren helpt als #DeOnlineCFO ondernemers om financieel gezond te groeien. 

Zelf ondernemer en met een flinke dosis ervaring als registeraccountant (RA) en business controller voor een groot scala aan bedrijven, gecombineerd met haar persoonlijke en toegankelijke aanpak is zij dé sparringpartner voor ondernemers met groeiambitie.

Vul je naam en e-mailadres in en ga direct aan de slag met het werkboek

"Ontcijfer jouw unieke talenten in 7 simpele stappen"

Ik geef toestemming aan Leiderschap in Finance om mij het werkboek toe te sturen en daarna op de hoogte gehouden te worden met artikelen, tips en informatie over de leiderschapsprogramma's van Leiderschap in Finance. Ik kan mij ten allen tijde afmelden.

Gelukt! Veel plezier met het ontcijferen van je talenten!

Pin It on Pinterest